Leesinitiatieven

In Vlaanderen en Brussel richten verschillende organisaties zich tot lezers of leesbevorderaars (leesbegeleiders, ouders, leerkrachten, bibliotheekmedewerkers ...). Zij ontwikkelen of begeleiden initiatieven zoals leesclubs, samenleesgroepen of organiseren voorlezen-aan-huiswerkingen, voorleesmomenten of workshops waar boeken en lezen de hoofdtoon zetten. De doelgroepen zijn divers, van kinderen tot volwassenen.


Onderstaand overzicht focust op initiatieven waar leesplezier en lezen het uitgangspunt zijn. Het is niet bedoeld als exhaustieve lijst. Zo zijn er ook nog de organisaties uit het BoekenOverleg, het platform voor vertegenwoordigers van alle belangrijke actoren in het boekenvak, die opgesomd staan bij de partners van Iedereen Leest. Het activiteitenaanbod rond lezen en literatuur kan je ontdekken in de UiTagenda. Wie opleidingen of bijscholingen zoekt, kan terecht bij het aanbod van Iedereen Leest en anderen.

Auteurslezingen

Wie graag een auteur, vertaler, illustrator, striptekenaar of slamdichter wil uitnodigen op school, in de leesclub, in de bibliotheek … kan beroep doen op de auteurslezingen. Het Vlaams Fonds voor de Letteren zorgt voor een financiële tussenkomst en helpt bij de voorbereidingen.

© Michiel Devijver | Iedereen Leest

Leesgroepen

In leesclubs of -groepen komen lezers samen om een vooraf gelezen boek te bespreken, te analyseren en erover van gedachten te wisselen. Leesgroepen zijn meestal verbonden aan lokale bibliotheken, boekhandels, cultuur- en buurtcentra, socio-culturele organisaties, maar evengoed zijn het privé-initiatieven en komen leesvrienden in huiskamers samen.

Volgende organisaties coördineren en begeleiden leesgroepen op Vlaamse schaal:

  • Leesweb vzw heeft tot doel om het lezen en de kennis van literatuur te bevorderen. Het begeleiden van leesgroepen behoort tot de kern van de werking. Leesweb organiseert ook cursussen en maakt werkmappen en lijsten met leestips voor diverse doelgroepen.
  • Davidsfonds vzw heeft een 100-tal leesgroepen verspreid over Vlaanderen. Jaarlijks organiseert Davidsfonds eind januari Toast Literair, het grootste literaire ontbijtevenement in Vlaanderen.

Samenlezen

In samenleesgroepen komen mensen samen om te genieten van verhalen en van poëzie. De tekst wordt door de leesbegeleider voorgelezen en de deelnemers gaan vervolgens in gesprek over de tekst. Er is vooral ruimte voor persoonlijke interpretatie. Samenleesgroepen zijn op zeer uiteenlopende plaatsen te vinden: in bibliotheken, buurthuizen, welzijnschakels, woonzorgcentra, psychiatrische ziekenhuizen en gevangenissen.

Volgende organisaties coördineren of begeleiden samenleesgroepen op Vlaamse schaal:

  • DE DAGEN vzw brengt literatuur op kwetsbare plekken. Ze hebben een breed aanbod van activiteiten rond lezen en boeken, met ontmoeting en samenlezen in de kern van de werking. DE DAGEN organiseert ook opleidingen voor leesbegeleiders.
  • Het Lezerscollectief cvba wil een netwerk van leesgroepen in Vlaanderen uitbouwen. Iedereen toegang geven tot literatuur en samen sterke verhalen delen is het doel. Ook onderzoek en opleiding van leesbegeleiders hoort tot de werking van het Lezerscollectief.

Rond samenlezen zijn ook zelfstandige leesbevorderaars en vormingsorganisaties actief:

  • Ilona Plichart verzorgt trainingen, intervisies, workshops en kan ook als leesbegeleider worden geëngageerd.
  • In een aantal van de Vormingplus-centra, verspreid over Vlaanderen en Brussel, neemt samenlezen een prominente plaats in.

Ook lokale openbare bibliotheken zijn soms partner bij samenleesprojecten, zoals bij SamenLezen Stad Antwerpen die samenleesgroepen over de hele stad organiseert in bibliotheken, dienstencentra en buurthuizen.

Voorleeswerkingen

Overal in Vlaanderen en Brussel wordt er voorgelezen aan jong en oud. Openbare bibliotheken maar ook socio-culturele vzw's en zelfstandige leesbevorderaars bouwen vaak een voorleeswerking uit, al dan niet met vrijwilligers. Die werking kan erg divers zijn, van meertalige voorleesuurtjes tot Kamishibai-verteltheaters.

Volgende organisaties hebben een aanbod voor kinderen of volwassenen rond (voor)lezen:

  • Bijna elke openbare bib heeft een voorleeswerking. De Brusselse bibs organiseren bijvoorbeeld tijdens de Voorleesweek Brussels Reads Aloud, een reeks voorleesmomenten in verschillende talen.
  • De Verhalenweverij Social vzw zet in op leesplezier en wil via verhalen de stereotype beeldvorming van andere culturen doorbreken. De organisatie biedt o.a. workshops aan voor kinderen om een eigen Kamishibai te maken.
  • De Leesbeesten brengen voorleesvoorstellingen, live én multimediaal.
  • Foyer vzw verzorgt interactieve workshops rond meertalig voorlezen. Met de digitale, meertalige vertelkiosk brengen ze voorleesverhalen voor meertalige kinderen.
  • Buurtwerk 't Lampeke en Kinderwerking Fabota initieerden Lezen is leuk, een site met voorleestips en getuigenissen van kinderen.

Voorlezen-aan-huis

© Michiel Devijver | Iedereen Leest

In Vlaanderen en Brussel zijn er tal van voorlees-aan-huisinitiatieven met honderden vrijwilligers die bij gezinnen thuis voorlezen. Vaak zijn openbare bibliotheken betrokken bij die initiatieven, maar ook lerarenopleidingen, stedelijke integratiediensten, cultuureducatieve organisaties of Huizen van het Kind trekken mee aan de kar:

En verder

Ben je zelf betrokken bij of ken je nog een organisatie die leesbevordering tot de kern van haar werking heeft? Laat het ons weten!